[Giải trí -Lao Động] - Vi phạm bản quyền ảnh: Chẳng qua cũng vì danh, lợi

Không một lời xin phép, nghệ sĩ nhiếp ảnh này thản nhiên xài ảnh của nghệ sĩ nhiếp ảnh kia, doanh nghiệp dùng ảnh của nghệ sĩ nhiếp ảnh vào mục đích quảng cáo... Những vụ vi phạm bản quyền nhiếp ảnh diễn ra thời gian qua, xét cho cùng cũng vì danh, lợi.

Vì lợi Sau khi báo Lao Động ngày 1.4 đăng bài liên quan đến việc nghệ sĩ nhiếp ảnh Bá Hân bị Cty Unilever Việt Nam vi phạm tác quyền ảnh, ngày 2.4, ông Bá Hân đã có đơn khiếu nại, gửi báo Lao Động, đề nghị báo can thiệp giúp ông “xử lý vụ việc”. Đồng thời, ông Bá Hân cũng cho biết thêm một ví dụ về việc vi phạm tác quyền ảnh từng xảy ra với ông: Năm 2004, bộ lịch mừng năm mới của Cty Bảo hiểm quốc tế Mỹ AIA đã đăng 2 bức ảnh “Giai điệu hạnh phúc” và “Tình bạn” mà không xin phép tác giả là NSNA Phạm Quang Sáng và Bá Hân. Vụ vi phạm bản quyền nhiếp ảnh của Cty AIA và Cty thiết kế tạo mẫu ACC (đơn vị thiết kế mẫu lịch cho AIA) phản ánh tính điển hình của các vụ vi phạm nhiếp ảnh - là sử dụng ảnh không xin phép tác giả, không đề tên tác giả dưới mỗi bức ảnh, ảnh sử dụng bị sửa chữa, cắt cúp... Sau đó, ông Bá Hân và đại diện của ông Phạm Quang Sáng tại VN mang đơn đi kiện, 2 đơn vị sử dụng ảnh vẫn có thái độ thách thức, bất hợp tác. Chỉ sau khi báo chí (báo Thanh Niên) lên tiếng, Cty ACC đã thừa nhận sai sót, xin lỗi ông Bá Hân, ông Phạm Quang Sáng và chấp nhận đền bù cho sự vi phạm tác quyền ảnh. Sự việc cuối cùng đã được giải quyết thỏa đáng. Liên quan đến vụ vi phạm bản quyền của Cty Unilever VN, trong biên bản họp ngày 5.12.2013, đại diện của công ty này - ông Trần Võ Quốc Sơn (GĐ pháp lý) - có đưa ra đề xuất lần thứ 1 là Unilever VN trả cho ông Bá Hân 10 triệu đồng tiền đền bù. Sau khi ông Bá Hân không chấp nhận mức đền bù như vậy, ông Sơn nâng mức đền bù lên 20 triệu đồng và cho biết, đề xuất này chỉ có giá trị đến hết ngày 13.12.2013. Sự thỏa thuận về đền bù vật chất, như vậy đã không có được giữa hai bên. “Hai kiểu vi phạm tác quyền ảnh xảy ra với tôi, về cơ bản, cũng như nhau. Nhưng đối với nghệ sĩ chúng tôi, trước hết cần là cách hành xử có văn hóa của người vi phạm. Sau đó, là đến vấn đề đền bù vật chất theo luật định” - ông Bá Hân nói. Vì danh Giữa năm 2013, giới chụp ảnh VN cũng lao xao vì vụ ông Ngô Sỹ Ngọ - Chủ nhiệm CLB Nhiếp ảnh Thành Sen (Hà Tĩnh) - vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ khi thực hiện 2 cuốn sách ảnh có chung tiêu đề "Hà Tĩnh quê hương tôi", rồi vụ “Lễ hội khất thực Huyền Không” (ảnh) giành Huy chương Vàng tại Liên hoan ảnh nghệ thuật khu vực Bắc Trung Bộ vào cuối tháng 4.2013 của tác giả Đỗ Văn Tri cũng bị tố là gian dối. Trước đó, trong giới chụp ảnh cũng từng xảy ra vài vụ “cầm nhầm ý tưởng”, tranh chấp bản quyền giữa vài “cây đa, cây đề”... Nhìn lại thì thấy, các vụ nghệ sĩ nhiếp ảnh vi phạm tác quyền, lấy ảnh của đồng nghiệp mình mang dự thi, làm vựng tập ảnh để lấy giải,... trước hết chủ yếu đều vì danh tiếng cho riêng mình. Nhưng sau đó, cách hành xử của “đương sự” phạm luật có vài trường hợp không khéo, nên dẫn đến chuyện anh em trong cùng giới mất lòng nhau. “Sống, đi làm, kiếm ăn, và cả làm nghệ thuật, vì cái danh, cái lợi thì cũng là chính đáng. Quan trọng là có được bằng cách nào. Anh thản nhiên dùng sản phẩm, tác phẩm của người ta, mà không xin phép, hay dùng sai mục đích đã xin phép thì đều sai quá. Xin lỗi, đền bù vật chất cho việc sai phạm - đều cần cách cư xử như những người văn minh với nhau” - một nghệ sĩ nhiếp ảnh cũng từng bị đồng nghiệp vi phạm tác quyền ảnh, hiện sống ở TPHCM chia sẻ suy nghĩ của mình về việc này.